I Ty możesz mieć wpływ na wygląd tego słownika! Wystarczy, że prześlesz na nasz adres (slownik [małpeczka] ubuntu [kreseczka] pomoc [kropeczka] org) definicje terminów, które powinny się tutaj znaleźć!

Słownik rozwijany jest cały czas. Data ostatniej aktualizacji: 8 grudnia 2011 (175 haseł).

Z poniższymi terminami możesz spotkać się podczas lektury artykułów umieszczonych na naszej stronie oraz (co oczywiste) podczas swojej przygody z Ubuntu.

Skocz do litery:
A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | Ś | T | U | V | W | X | Z

A

• Aktualizacja - proces zastępowania starszych wersji aplikacji ich nowszymi wydaniami.
• Aktywator - skrót do aplikacji.
• Alias - krótsza nazwa dla pewnej złożonej komendy np. zamiast za każdym razem wpisywać sudo apt-get update && sudo apt-get upgrade możemy stworzyć prosty alias o nazwie 'update', który będzie krył w sobie oba te polecenia.
• Alsa - system obsługi dźwięku.
• Alsamixer – jest to graficzne narzędzie uruchamiane w terminalu, służy do konfiguracji dźwięku.
• Amarok – domyślny w kubuntu (oficjalnej pochodnej Ubuntu ze środowiskiem KDE) program do zarządzania muzyką o sporych możliwościach.
• Aplet - mały program integrujący się z panelem GNOME, Unity, KDE etc.
• Aplikacja - program.
• apt – domyślny menedżer pakietów w systemach Debian/Ubuntu i pokrewnych.
• Audacious – odtwarzacz muzyki nawiązujący wyglądem do Winamp'a (obsługuje też skórki przeznaczone dla Winampa 2 i wizualizacje). Możliwe jest rozszerzanie jego możliwości za pomocą wtyczek.

B

• Banshee – od wersji 11.04 Ubuntu jest domyślnym odtwarzaczem muzyki.
• Bash - jedna z najpopularniejszych powłok systemów uniksowych. Jest domyślną powłoką w większości dystrybucji systemu GNU/Linux.
• BIOS - zapisany w pamięci stałej zestaw podstawowych procedur pośredniczących pomiędzy systemem operacyjnym a sprzętem.
• Blackbox - menedżer okien dla graficznego interfejsu użytkownika X Window System. Jest to typowy minimalistyczny menedżer okien, popularny ze względu na dużą szybkość działania i "lekkość" środowiska. Pomimo małego rozmiaru, wygląd tematów jest całkiem atrakcyjny.
• BOINC - niekomercyjne oprogramowanie pośredniczące pozwalające na udział zwykłego użytkownika komputera w naukowych projektach.
• Bootowanie - od angielskiego słowa boot. Bootowanie to, w uproszczeniu, proces uruchamiania systemu z nośnika, którym może być płyta, pendrive etc.
• Brasero – domyślny w Ubuntu program do nagrywania płyt CD/DVD.
• Breezy Badger - nazwa kodowa Ubuntu 5.10.

C

• Calc - LibreOffice Calc to odpowiednik Excella znanego z pakietu Microsoft Office.
• Canonical Ltd. – firma mająca na celu wspieranie projektów typu open source, odpowiedzialna m.in. za rozwój systemu Ubuntu.
• Centrum oprogramowania Ubuntu - pozwala na przeglądanie i instalację każdego spośród tysięcy programów dla Ubuntu.
• Chromium - otwarty projekt przeglądarki internetowej, Google Chrome czerpie z niego kod źródłowy.
• Compiz - Compiz – menedżer okien i kompozycji. Oferuje różnorodne efekty graficzne, w minimalnym stopniu obciążając jednocześnie procesor (efektami zajmuje się karta graficzna). Niektóre z jego funkcji to wirtualne pulpity w formie sześcianu, galaretowate zachowanie okien podczas ich przesuwania, podgląd wszystkich okien programu/z konkretnego pulpitu/wszystkich otwartych.
• Conky - aplikacja umożliwiająca wyświetlenie na pulpicie informacji o systemie.
• Czyszczenie systemu – aplikacja ułatwiająca dbanie o porządek w systemie. Od Ubuntu 11.10 nie jest domyślnie dołączana do dystrybucji.

D

• Dapper Drake - nazwa kodowa Ubuntu 6.06 LTS.
• Data i czas – program umożliwiający modyfikować ustawienia daty i czasu (m.in. lokalizację w której się znajdujemy).
• DEB - format pakietu instalacyjnego używanego w systemach Debian/Ubuntu. Wszystkie pakiety w tym formacie posiadają rozszerzenie .deb. Instalacja ich odbywa się za pomocą dwukrotnego kliknięcia przyciskiem myszy w ikonę aplikacji i wybraniu opcji Instaluj.
• Demon – program lub proces, wykonywany wewnątrz środowiska systemu operacyjnego, bez konieczności interakcji z użytkownikiem.
• Déja Dup – proste narzędzie do tworzenia kopii zapasowych. Od Ubuntu 11.10 domyślnie w systemie.
• Dodatkowe sterowniki – specjalna, bardzo prosta w obsłudze aplikacja domyślnie obecna w Ubuntu pozwalająca szybko i łatwo zainstalować własnościowe sterowniki (np. do kart graficznych), które często oferują większą funkcjonalność i/lub wydajność.
• Dropbox – usługa świadczona przez Dropbox, Inc. polegająca na udostępnieniu przestrzeni dyskowej na serwerach tej firmy. Wgrywanie danych na dysk jest możliwe dzięki specjalnemu oprogramowaniu (opiera się na przeniesieniu danych do jednego z katalogów na naszym dysku twardym).
• Drukowanie – narzędzie pozwalające na konfigurację, instalację i zarządzanie drukarkami.
• Dystrybucja - zestaw programów rozpowszechnianych łącznie i dający po zainstalowaniu gotowy do użycia system.

E

• Edgy Eft - nazwa kodowa Ubuntu 6.10.
• Edubuntu – dystrybucja przeznaczona dla szkół, uczniów i nauczycieli. Zawiera domyślnie programy edukacyjne.
• Eeebuntu – dystrybucja oparta na Ubuntu, przeznaczona dla netbooków. Pierwotnie była przeznaczona dla netbooków ASUS Eee PC, obecnie obsługująca również inne netbooki.
• Ekran logowania - miejsce, w którym (przed całkowitym uruchomieniem systemu) podajesz swój login i hasło (pod warunkiem, że nie używasz automatycznego logowania).
• ext – obecnie najpopularniejsze systemy plików w Ubuntu i innych dystrybucjach systemu Linux
• Evolution - domyślny klient pocztowy.

F

• F-spot – prosty, a jednocześnie niepozbawiony zaawansowanych możliwości program do edycji zdjęć. Był obecny domyślnie w Ubuntu 10.04.
• Feature Freeze - wersja testowa Ubuntu z ostateczną listą nowych funkcjonalności i pakietów.
• Feisty Fawn - nazwa kodowa Ubuntu 7.04
• Fglrx - nazwa sterownika do kart graficznych ATI Radeon oraz ATI FireGL dla systemu Linux.
• Firestarter - nakładka graficzna na iptables umożliwiająca konfigurację zapory ogniowej.
• FLOSS - Wolne i Otwarte Oprogramowanie (ang. Free Libre/Open Source Software, także FOSS, FLOSS, po polsku również WiOO) – neutralny skrót pozwalający objąć jednym mianem zarówno Wolne Oprogramowanie (ang. Free Software) jak i Otwarte oprogramowanie (ang. Open Source), używany najczęściej w dokumentach urzędowych i oficjalnych analizach.
• Fluxbox - menedżer okien dla X Window System.
• Fluxbuntu - dystrybucja Ubuntu wykorzystująca menedżer okien Fluxbox.
• Free software - patrz: Wolne oprogramowanie.
• Fork – w informatyce fork powstaje, gdy twórcy oprogramowania decydują się na jego podzielenie i dalszy rozwój w dwóch różnych kierunkach.

G

• GCC - zestaw kompilatorów do różnych języków programowania występujący w Ubuntu.
• gconf-editor - graficzny edytor konfiguracji środowiska graficznego GNOME.
• GDM - menedżer logowania dla środowiska graficznego GNOME.
• gEdit - domyślny edytor tekstu dla środowiska graficznego GNOME.
• Gimp – otwartoźródłowy, bardzo popularny program do edycji grafiki rasowej o ogromnych możliwościach. Często określany jest jako zamiennik komercyjnego Photoshopa. Od wydania 10.04 nie znajduje się już domyślnie w Ubuntu, ale można go oczywiście bezproblemowo zainstalować.
• GNOME - podstawowe środowisko graficzne Ubuntu do wersji 10.10 włącznie.
• GNU - uniksopodobny system operacyjny złożony wyłącznie z wolnego oprogramowania.
  GNU/GPL - ang. GNU General Public License - Powszechna Licencja Publiczna GNU (GNU General Public License) – licencja wolnego i otwartego oprogramowania stworzona w 1989 roku przez Richarda Stallmana i Ebena Moglena na potrzeby Projektu GNU.

• Gobuntu – gałąź dystrybucji Ubuntu, która wykorzystuje tylko w pełni wolne aplikacje, jest wolna od patentów i innych restrykcji.
• Graficzny interfejs użytkownika - wzajemnie współpracujące aplikacje, które umożliwiają użytkownikowi korzystanie z systemu w trybie graficznym - za pomocą myszki.
• GRUB - program rozruchowy. Za jego pomocą można uruchomić jeden z wielu systemów operacyjnych zainstalowanych na komputerze.
• GTK+ - biblioteka służąca do tworzenia interfejsu graficznego do programów komputerowych.
• GUI - patrz: graficzny interfejs użytkownika.
• Gutsy Gibbon - nazwa kodowa Ubuntu 7.10.

H

• Hardy Heron - nazwa kodowa Ubuntu 8.04 LTS.
• Hoary Hedgehog - nazwa kodowa Ubuntu 5.04.
• Hoża Hawajka - nazwa kodowa polskiego remiksu Ubuntu 8.04 LTS.

I

• Inkscape – darmowy program umożliwiający tworzenie grafiki rasowej.
• Intrepid Ibex - nazwa kodowa Ubuntu 8.10.

J

• Jaunty Jackalope - nazwa kodowa Ubuntu 9.04.
• Jądro - podstawowa część systemu operacyjnego, która jest odpowiedzialna za wszystkie jego zadania.

K

• K3b – program do nagrywania płyt CD/DVD napisany dla środowiska graficznego KDE. Przez wielu jest określany jako prawowity zamiennik komercyjnego Nero. Ma większe możliwości konfiguracyjne niż Brasero i często jest uważany za mniej awaryjny w kontekście przebiegu „wypalania” od domyślnego programu. Instalacja w Ubuntu jest możliwa, ale nierzadko wiąże się z pobraniem dużej ilości danych wynikającej z dość sporej integracji K3b ze środowiskiem KDE.
• Karmelkowy Koliberek - nazwa kodowa polskiego remiksu Ubuntu 9.10
• Karmic Koala - nazwa kodowa Ubuntu 9.10.
• Katalog - folder.
• KDE - środowisko graficzne zrealizowane dla systemów operacyjnych Unix i GNU/Linux. Obok GNOME jest jednym z dwóch najpopularniejszych uniksowych środowisk graficznych. Dystrybucja Ubuntu wyposażona w środowisko graficzne KDE nosi nazwę Kubuntu.
• KDM - menedżer logowania w KDE.
• Kernel - patrz: jądro.
• Kernel panic – odpowiednik BSOD z Windows tylko, że na czarnym tle.
• Klient konsolowy - aplikacja, która działa w terminalu (konsoli).
• Kompilacja - zamiana kodu źródłowego programu (napisanego w języku wysokiego poziomu np. C) na język maszynowy - kod zrozumiały dla komputera. Większość aplikacji przystosowana jest do systemu w ten sposób, że użytkownik nie musi samodzielnie kompilować kodu.
• Konsola - patrz: terminal.
• księgowanie - zapis danych na dysk twardy zmniejszający ryzyko utraty danych.
• Kubuntu - dystrybucja Ubuntu wyposażona w środowisko graficzne KDE.

L

• Launcher - patrz: aktywator.
• Launchpad - aplikacja sieciowa wspierająca rozwój oprogramowania, szczególnie wolnego oprogramowania. Jest on rozwijany i utrzymywany przez firmę Canonical Ltd.
• Linux – rodzina uniksopodobnych systemów operacyjnych opartych o jądro Linux. Linux jest jednym z przykładów wolnego i otwartego oprogramowania (FLOSS): jego kod źródłowy może być dowolnie wykorzystywany, modyfikowany i rozpowszechniany.
• Live CD – system uruchamia się z płyty CD lub DVD nie korzystając z dysku twardego.
• Long Term Support - wsparcie długoterminowe. Wsparcie długoterminowe to 5 lat wsparcia dla poprawek bezpieczeństwa dla serwerów oraz 3 lata dla instalacji biurkowych. Dystrybucje Ubuntu oznaczone trzema literami LTS np. Ubuntu 10.04 LTS posiadają wsparcie długoterminowe.
• LPM - lewy przycisk myszy.
• Lśniący Lamparcik - nazwa kodowa polskiego remiksu Ubuntu 10.04 LTS.
• LTS - patrz: Long Term Support.
• Lubuntu – jedna z oficjalnych pochodnych Ubuntu oparta o lekkie środowisko graficzne LXDE.
• Lucid Lynx - nazwa kodowa Ubuntu 10.04 LTS.
• LXDE - środowisko graficzne dla systemów operacyjnych Unix. Nazwa LXDE oznacza "Lightweight X11 Desktop Environment". LXDE zostało stworzone specjalnie z myślą o mniej wydajnych komputerach (starszej generacji lub nowszej z mniejszymi zasobami jak np. netbooki). LXDE jest szybkim i zarazem energooszczędnym rozwiązaniem.

M

• Main – to aplikacje, które spełniają wymagania licencyjne (filozoficzne) Ubuntu i są wspieranie przez Canonical.
• Malinowa Mandarynka - nazwa kodowa polskiego remiksu Ubuntu 10.10.
• Maverick Meerkat - nazwa kodowa Ubuntu 10.10.
• Menedżer aktualizacji – domyślny program służący do prostej aktualizacji systemu.
• Menedżer uruchamiania – opcjonalna aplikacja umożliwiająca prostą konfigurację Gruba (m.in. zmianę domyślnie startującego systemu czy czasu oczekiwania).
• Monitor systemu – odpowiednik Managera zadań Windows. Pozwala na wyświetlanie istniejących procesów i monitorowanie stanu systemu.
• Monitory – aplikacja pozwalająca zarządzać wieloma monitorami. Ma prosty i intuicyjny interfejs.
• Mozilla Firefox – domyślna przeglądarka w systemie Ubuntu.
• Multiverse – oprogramowanie niezgodne z licencją (filozofią) Ubuntu, niewspierane przez zespół Ubuntu oraz przez społeczność. Zazwyczaj jest to darmowe, ale zamknięte (bez dostępu do kodu źródłowego) oprogramowanie.

N

• Narzędzie do obsługi dysku – program pozwalający na wykonywanie różnych działań na całym dysku lub na poszczególnych partycjach.
• Natty Narwhal - nazwa kodowa Ubuntu 11.04.
• Nautilus - domyślny menedżer plików środowiska GNOME.
• Netinstall – instalacja sieciowa, zazwyczaj jest to pojedyncza płyta CD zawierająca absolutne minimum, czyli instalator oraz niezbędne oprogramowanie, aby móc rozpocząć instalację i pobrać pozostałe pakiety z Internetu.
• Niebiańska Nimfa - nazwa kodowa polskiego remiksu Ubuntu 11.04.
• nUbuntu - nieoficjalna dystrybucja służąca przede wszystkim do testowania bezpieczeństwa komputerów pracujących w sieci

O

• Obszar powiadamiania - miejsce znajdujące się domyślnie na górnym panelu niedaleko zegarka, które m.in wyświetla aktywne aplety, ikony aplikacji (tych, które na to pozwalają), informacje o aktualizacjach etc.
• Obszar roboczy - przestrzeń na której pracujemy. Innymi słowy - wszystko to co widzimy na pulpicie. W systemie Ubuntu możemy pracować na więcej niż jednym obszarze roboczym.
• Oneiric Ocelot - nazwa kodowa Ubuntu 11.10.
• Open Source - patrz: Otwarte oprogramowanie.
• Orca – czytnik ekranowy, syntezator mowy wchodzący w skład „Technologi wspierających”
• Otwarte oprogramowanie - odłam ruchu wolnego oprogramowania, który proponuje nazwę open source software jako alternatywną dla free software, głównie z przyczyn praktycznych, a nie filozoficznych. Szczegółowe informacje - opensource.ite.pl.

P

• PAE - jest rozszerzeniem umożliwiającym 32 bitowym procesorom dostęp do pamięci RAM o rozmiarze większym niż 4 gigabajty.
• Partycja - logiczny, wydzielony obszar dysku twardego, który może być sformatowany przez system operacyjny w odpowiednim systemie plików.
• PiTiVi – domyślny program do prostej edycji wideo. Od wersji 11.10 ma zostać usunięty z dystrybucji.
• PlayOnLinux – program ułatwiający instalację oraz konfigurację gier i aplikacji systemu Windows na Linuksie. Godne uzupełnienie Wine.
• Powłoka systemowa - program komputerowy pełniący rolę pośrednika pomiędzy systemem operacyjnym lub aplikacjami a użytkownikiem, przyjmując jego polecenia i "wyprowadzając" wyniki działania programów.
• PPA - Personal Package Archives, zbiory repozytoriów twórców oprogramowania.
• PPM - prawy przycisk myszy.
• Precise Pangolin - nazwa kodowa Ubuntu 12.04.
• Preferencje dźwięku – program umożliwiający konfigurację wszystkich urządzeń dźwiękowych.
• Preferencje klawiatury – program pozwalający dopasować ustawienia klawiatury do naszych upodobań. Znajdziemy tutaj również zaawansowane opcje (przerwa w pisaniu, dostępność, klawisze myszy).
• Preferencje myszy – program umożliwiający konfigurację myszki oraz panelu dotykowego w laptopach czy netbookach.
• Preferencje wyglądu – aplikacja pozwalająca wybrać motyw, tło, czy używane czcionki. W wersjach Ubuntu poprzedzających wydanie 11.04 można było sterować ilością efektów graficznych.
• Proces - program uruchomiony w systemie.
• Programy startowe – aplikacja umożliwiająca ustalenie które z programów mają startować wraz z systemem.
• PulseAudio - serwer dźwięku.

Q

• QT – zestaw narzędzi służący do tworzenia graficznego interfejsu programu.

R

• Repozytoria - pełnią funkcję „magazynów”, które przechowują najnowsze (i nie tylko) wersje programów.
• Restart X'ów - ponowne uruchomienie środowiska graficznego. Można to zrobić za pomocą klawiszy Ctrl + Alt + Backspace (domyślnie wyłączone) lub wylogowując i ponownie logując się do systemu.
• Restricted – oprogramowanie niezgodne z filozofią – licencją Ubuntu, ale niezbędne do prawidłowej pracy systemu, zazwyczaj na tej licencji wydawane są sterowniki.
• Rolka - środkowy przycisk myszy.
• root - tradycyjna nazwa uniksowego konta, które ma pełną kontrolę nad systemem. Z założenia konto root nie powinno być używane do pracy, do której wystarczyłoby zwykłe konto z ograniczonymi uprawnieniami.

S

• Samba - serwer plików oraz drukarek współpracujący z platformą Windows, przeznaczony dla platformy Linux/Unix i rozpowszechniany na licencji GNU.
• Scribus - otwartoźródłowy program do składu tekstu (DTP).
• Shell - patrz: powłoka systemowa.
• ShipIt - oficjalny sklep Ubuntu.
• Shotwell - aplikacja umożliwiająca przeglądanie zdjęć i plików graficznych oraz ich prostą edycję. Domyślnie dostępna w Ubuntu od wersji 10.10.
• skrypt - program wykonywany wewnątrz pewnej aplikacji, w odróżnieniu od programów ("normalnych", nie skryptowych), które wykonują się niezależnie od innych aplikacji.
• Skróty klawiaturowe – aplikacja pozwalająca dowolnie modyfikować i dodawać własne ustawienia skrótów klawiaturowych w systemie.
• SSH - standard protokołów komunikacyjnych używanych w sieciach komputerowych TCP/IP, w architekturze klient-serwer. Dzięki SSH możemy np. w sposób zdalny (na odległość) połączyć się ze swoim komputerem).
• sudo - program stosowany w systemach, w celu umożliwienia użytkownikom uruchomienia aplikacji, jako inny użytkownik systemu. Najczęściej służy ono do uruchamiania aplikacji zarezerwowanych dla administratora zwanego rootem.
• Synaptic - graficzna nakładka na zaawansowany system zarządzania pakietami APT. Pozwala na wciąż proste, ale bardziej konfigurowalne zarządzanie i instalację programów (dokładnie: pakietów).

Ś

• Środowisko graficzne - patrz: GUI.

T

• Technologia wspierająca - jest to zestaw narzędzi ułatwiający korzystanie z komputera, specjalnie zaprojektowany dla osób niepełnosprawnych.
• Terminal - wiersz poleceń. Pozwala na zarządzanie całym systemem za pomocą komend.
• Testowanie systemu – aplikacja pozwalająca w kliku prostych krokach sprawdzić, czy wszystkie elementy systemu działają poprawnie.
• The Humble Indie Bundle – coroczna akcja polegająca na możliwości kupienia paczki gier za wybraną przez siebie kwotę. Zebrane pieniądze idą na cele charytatywne lub do deweloperów (kupujący ustala w jakich proporcjach). Gry nie mają zabezpieczeń i mają swe natywne wersje na 3 najpopularniejsze platformy: Windows, Linux i Mac OS X.
• Thunderbird - klient poczty, czytnik grup dyskusyjnych oraz kanałów informacyjnych (RSS, Atom) udostępniany na wolnej licencji; od wersji 11.10 stanie się domyślnym klientem pocztowym w Ubuntu i zastąpi Evolution.
• Tray - patrz: Obszar powiadamiania.

U

• Ubuntu – kompletna dystrybucja systemu operacyjnego GNU/Linux, przeznaczona przede wszystkim do zastosowań biurowych i domowych (ang. desktop), choć powstała również wersja serwerowa oraz na netbooki.
  Ubuntu opiera się na na dystrybucji Debian (w wersji Sid) i jest rozwijane na serwisie Launchpad. Projekt sponsorowany jest przez firmę Marka Shuttlewortha Canonical Ltd. oraz Ubuntu Foundation.

• Ubuntu One – usługa wbudowana w Ubuntu od wersji 9.10, pozwala na gromadzenie plików „w chmurze” oraz ich udostępnianie, a także kupowanie muzyki przez Ubuntu One Music Store. Obecna darmowa przestrzeń, którą także można płatnie rozszerzyć to 5GB. Ubuntu One to również konkurent dość popularnego Dropboxa, choć ten oferuje prawie 3 razy mniejszą darmową przestrzeń.
• Ubuntu Server Edition – specjalna wersja Ubuntu zoptymalizowana pod kontem serwerów.
• Ubuntu Studio – oficjalna pochodna Ubuntu od 10 maja 2007, przeznaczona specjalnie do zastosowań multimedialnych. Wyróżnia ją duży zbiór oprogramowania do obróbki dźwięku, grafiki i wideo oraz specjalnie zmodyfikowane jądro w celu osiągnięcia jak najmniejszych opóźnień.
• Unity - obecnie menedżer pulpitu, wkrótce pełnoprawne środowisko graficzne.
• Universe – obejmuje szeroki zakres oprogramowania, zazwyczaj programy z tej sekcji spełniają wymogi filozoficzne (licencyjne) Ubuntu, lecz wspierane są przez społeczność a nie przez zespół Ubuntu.
• Unix - system operacyjny rozwijany od 1969 r. w Bell Labs (UNIX System Laboratories, USL) przez Dennisa Ritchie i Kena Thompsona. W latach 70. i 80. zdobył bardzo dużą popularność, co zaowocowało powstaniem wielu odmian i implementacji. Część z nich, w szczególności Linux oraz Mac OS X, jest w użyciu do dnia dzisiejszego.
• User - użytkownik systemu.
• User interface Freeze - wersja testowa Ubuntu z ostatecznym wyglądem interfejsu użytkownika.
• Ustawienia systemu – odpowiednik Panelu sterowania Windows. W jednym oknie znajdziemy skróty do graficznych konfiguratorów.
• Użytkownicy i grupy – aplikacja pozwalająca na dodawanie i zarządzanie kontami użytkowników.

V

• VLC – odtwarzacz filmów i plików dźwiękowych wyposażony we wbudowane kodeki.

W

• Warty Warthog - nazwa kodowa Ubuntu 4.10.
• WiOO - patrz: FLOSS.
• Wolne Oprogramowanie – ruch programistów i użytkowników komputerów zaangażowanych w działania na rzecz wolnego dostępu do oprogramowania przez ogół użytkowników.
• Wubi - instaluje Ubuntu, wprost z poziomu systemu Windows. Wubi jest rozwiązaniem bardzo bezpiecznym. Jego zaletą jest to, że użytkownik nie ingeruje w podział dysku na partycje, co czasem skutkować może utratą danych. Tworzony jest po prostu wirtualny obraz dysku widoczny w postaci pliku, na którym instalowany jest cały system Ubuntu.

X

• Xfce - środowisko graficzne dla systemów uniksowych.
• Xubuntu - dystrybucja Ubuntu oparta o środowisko graficzne Xfce.

Z

• Zarządzanie zasilaniem – jak sama nazwa wskazuje program umożliwia optymalne dopasowanie wydajności gdy pracujemy na baterii w urządzeniach przenośnych.
• Zeitgeist - aplikacja śledząca ostatnio otwierane dokumenty/katalogi.