Narzędzie mysqldump pozwala na wykonanie kopii zapasowej bazy danych (niekoniecznie tej, znajdującej się na hoście lokalnym) z poziomu terminala. Schemat zapytania wygląda następująco:

mysqldump -h adres_serwera -u użytkownik_bazy -p hasło_użytkownika baza_danych > plik_wyjściowy.sql

Przykład

mysqldump -h localhost -u szmitas -p haslo123 ubuntu_pomoc > kopia.sql

Przywracanie z pliku:

mysql -h adres_serwera -u użytkownik_bazy -p hasło_użytkownika baza_danych < plik_wyjściowy.sql

Przykład:

mysql -h localhost -u szmitas -p haslo123 ubuntu_pomoc < kopia.sql

Zobacz także:

• Zrestartowanie hasła użytkownika root do bazy MySQL
• Zmiana wersji Javy używanej w terminalu
• Cron – automatyzacja systemu
• Konfiguracja laptopa Asus U36SD
• Ubuntu Server jako NAS i serwer udostępniający wiele usług – Instalacja – cz.1

Na początek upewnij się, że odblokowałeś nadpisywanie globalnych ustawień - opis znajdziesz tutaj: [Apache2] Wyłączenie blokowania nadpisywania globalnych ustawień.

Jeśli wszystko jest w porządku, otwórz terminal i wydaj polecenie aktywujące mod_rewrite:

sudo a2enmod rewrite

Teraz restart serwera:

sudo /etc/init.d/apache2 restart

I wszystko działa jak należy.

Zobacz także:

• [Apache2] Wyłączenie blokowania nadpisywania globalnych ustawień
• LAMP na Ubuntu 11.04
• Ubuntu Server jako NAS i serwer udostępniający wiele usług – Instalacja – cz.1
• [MySQL] Wykonanie kopii zapasowej z poziomu terminala
• Połączenie za pomocą protokołu WebDAV

Domyślna instalacja Apache2 jest tak skonfigurowana, że blokuje nadpisywanie globalnych ustawień przez pliki .htaccess.

Aby wyłączyć blokadę, otwórz terminal i wydaj polecenie:

sudo gedit /etc/apache2/sites-available/default

Odszukaj takie dwie linijki:

AllowOverride None

i zamień na:

AllowOverride All

Zapisz plik (Ctrl + S) i zrestartuj Apache:

sudo /etc/init.d/apache2 restart

Zobacz także:

• [Apache2] Aktywacja mod_rewrite na serwerze
• LAMP na Ubuntu 11.04
• Ubuntu Server jako NAS i serwer udostępniający wiele usług – Instalacja – cz.1
• [MySQL] Wykonanie kopii zapasowej z poziomu terminala
• Połączenie za pomocą protokołu WebDAV

Dziś, raczej jako ciekawostkę, opiszę kompilację i instalację Kadu, krok po kroku. Potrzebne jest to, gdy np. chcemy przetestować wersję beta, której nie ma w repozytorium.

O programie - Kadu skompilowane pod Ubuntu 11.10

1. Najpierw instalujemy odpowiednie zależności:

   sudo apt-get install build-essential cmake libqt4-dev libx11-dev libxss-dev libxfixes-dev libntrack-qt4-dev libgadu-dev libqca2-dev libqca2-plugin-ossl libindicate-qt-dev zlib1g-dev libidn11-dev libmpdclient-dev libphonon-dev libsndfile1-dev libaspell-dev libqt4-sql-sqlite

2. Teraz pobieramy paczkę ze źródłami Kadu, a następnie ją wypakowujemy:

   wget http://download.kadu.im/stable/kadu-0.10.0.tar.bz2
   tar xjf kadu-0.10.0.tar.bz2
   

3. Przechodzimy do katalogu z wypakowanymi plikami, tworzymy folder, w którym zbudujemy Kadu, a następnie wchodzimy do niego:

   cd kadu-0.10.0
   mkdir build
   cd build

4. Teraz wstępnie przygotowujemy Kadu do kompilacji:

   cmake ..

   W powyższym kodzie po cmake jest spacja i .. (dwie kropki)!
5. Teraz kompilujemy Kadu:

   make

   Czas kompilacji zależny jest od mocy jednostki, na której dokonujemy tej operacji.

6. No i na końcu instalujemy Kadu:

   sudo make install

7. To wszystko. Kadu jest skompilowane i zainstalowane. Aby usunąć pozostałości po kompilacji należy wpisać do terminala:

   cd && rm -rv kadu-0.10.0 kadu-0.10.0.tar.bz2

Zobacz także:

• Kompilacja i instalacja najnowszej wersji jądra (kernela) na przykładzie 3.1.7
• Operation not possible due to RF-kill
• Instalacja emotikon z Gadu-Gadu 10 w Kadu
• [Ubuntu 10.04 - 11.04] Instalacja najnowszej wersji multikomunikatora Kadu
• Instalacja Kadu 0.9.0

Załóżmy taką sytuację...

Mamy przygotowany skrypt o nazwie moj_skrypt, który:

• chcemy uruchomić wraz ze startem systemu,
• wykonuje polecenia wymagające praw roota.

Niestety tradycyjny autostart takiego programu jest niemożliwy, właśnie ze względu na konieczność weryfikacji użytkownika. Istnieje jednak proste rozwiązanie, dzięki któremu obejdziemy ten proces.

Dodanie pliku do autostartu

Dobrym rozwiązaniem jest utworzenie skryptu, który wywoływać będzie skrypt główny. Otwórz terminal i wydaj polecenie:

sudo gedit /etc/init.d/skrypt

Wklej do niego poniższy kod (odpowiednio uzupełniony):

#!/bin/bash
# Skrypt uruchamiający plik moj_skrypt.sh
cd /ścieżka/do/skryptu/głównego
./moj_skrypt.sh

Zapisz zmiany (Ctrl + S). Nadaj utworzonemu skryptowi prawa do uruchamiania:

 sudo chmod +x /etc/init.d/skrypt

Na koniec polecenie:

update-rc.d skrypt defaults

I gotowe.

Oczywiście nie jest konieczne tworzenie dodatkowego skryptu! Wystarczy główny skrypt wrzucić do katalogu /etc/init.d, nadać prawa do uruchamiania jako program, a następnie wydać polecenie:

update-rc.d moj_skrypt defaults

Jak usunąć taki plik?

1. Usuń plik z katalogu /etc/init.d/
2. Wydaj polecenie:

   update-rc.d moj_skrypt remove

Zobacz także:

• [Ubuntu 11.10] Opcja tworzenia aktywatorów w menu kontekstowym prawego przycisku myszy
• [KDE] Dodanie opcji „Uruchom w terminalu” do menu kontekstowego
• Cron – automatyzacja systemu
• xdotool – symulacja skrótów klawiszowych z poziomu terminala
• Konfiguracja notebooka Asus N53

Ostatnimi czasy pojawił się wpis o instalacji LAMP'a (Linux Apache Mysql PHP), wielu z Was – w tym także mnie - zaciekawiła możliwość tworzenia stron bez umieszczania ich na zewnętrznym serwerze. W tym poradniku, na przykładzie Ubuntu 11.04, pokażę jak zmienić domyślny katalog stron WWW, a także dodawać subdomeny.

Zmiana katalogu ze stroną WWW

1. Uruchom terminal i otwórz plik z konfiguracją swojej domyślnej strony wpisując:

   sudo gedit /etc/apache2/sites-available/default

   Otworzyliśmy plik konfiguracyjny strony, która będzie dostępna po wpisaniu w przeglądarkę http://localhost. Aby zmienić katalog naszej strony należy w liniach

   DocumentRoot /var/www/

   oraz

   <Directory /var/www/>

   zmienić ścieżkę katalogu, np. /home/user/public_html/.

2. Zrestartuj apache poleceniem:

   sudo /etc/init.d/apache2 restart

Gotowe!

Dodanie subdomeny

1. Otwórz plik konfiguracyjny wpisując w terminalu

   sudo gedit /etc/hosts

   i dodaj do niego linię:

   127.0.0.1 sub.localhost

2. Stwórz plik konfiguracyjny dla strony sub.localhost:

   sudo gedit /etc/apache2/sites-available/sub

3. Skopiuj zawartość pliku default do sub
4. Zmień położenie folderu ze stroną poprzez edycję linii DocumentRoot a także <Directory /home/user/public_html/>, np. /home/user/public_html/sub/
5. W linii:

   Options Indexes FollowSymLinks MultiViews

   dodaj:

   +Includes

6. Dodaj linię:

   ServerName sub.localhost

7. Zapisz i zamknij plik.
8. Dodaj stronę do apache poleceniem:

   sudo a2ensite sub

9. Zrestartuj apache poleceniem:

   sudo /etc/init.d/apache2 restart

Zobacz także:

• LAMP na Ubuntu 11.04
• Instalacja Apache + PHP5 + MySQL
• Obsługa PHP4/PHP5 na własnym serwerze
• [MySQL] Wykonanie kopii zapasowej z poziomu terminala
• [Apache2] Aktywacja mod_rewrite na serwerze

Problem

Przy próbie otworzenia plików znajdujących się na serwerze, następuje ich pobieranie na dysk twardy - zamiast wyświetlenia.

Rozwiązanie

Otwórz terminal i wydaj polecenie:

sudo gedit /etc/apache2/httpd.conf

Umieść w pliku następujący kod:

AddType application/x-httpd-php .php
AddType application/x-httpd-php .php3
AddType application/x-httpd-php .php4
AddType application/x-httpd-php .phtml

Zrestartuj Apache:

sudo /etc/init.d/apache2 restart

Zobacz także:

• LAMP na Ubuntu 11.04
• Instalacja Apache + PHP5 + MySQL
• [Apache2] Aktywacja mod_rewrite na serwerze
• [Apache2] Wyłączenie blokowania nadpisywania globalnych ustawień
• [LAMP] Zmiana katalogu ze stroną WWW i dodawanie subdomeny

Flex SDK to oprogramowanie, które pozwala na kompilację programów napisanych w języku ActionScript 3.

Pierwszym krokiem jest pobranie paczki z programem ze strony download.macromedia.com.

Utwórz katalog, w którym przechowasz rozpakowaną paczkę:

sudo mkdir /opt/flex

Otwórz terminal i przejdź do katalogu, w którym znajduje się flex_sdk_4.1.zip. Następnie przenieś plik do utworzonego wcześniej katalogu:

sudo mv flex_sdk_4.1.zip /opt/flex

Rozpakuj plik:

sudo unzip /opt/flex/flex_sdk_4.1.zip

I nadaj katalogowi odpowiednie uprawnienia:

sudo chmod -R 755 /opt/flex/

Teraz musisz dodać ścieżkę /opt/flex/bin do ścieżki przeszukiwania PATH:

gedit ~/.bashrc

I dodaj na końcu linijkę:

export PATH=/opt/flex/bin:$PATH

Na koniec:

. ~/.bashrc

Jeśli wszystko wyszło poprawnie, to polecenie:

mxmlc -help

powinno dać rezultat:

Adobe Flex Compiler (mxmlc)
Version 4.1.0 build 16076
Copyright (c) 2004-2009 Adobe Systems, Inc. All rights reserved.

-help [keyword] [...]
    For information on command line syntax and descriptions of
    configuration variables, specify a search string, or one of the
    following special keywords:
       syntax   - describe the general syntax of the command line
       list     - show a list of all basic configuration variables
       advanced - also match advanced configuration variables
       aliases  - sort using the short alias for the variable
       details  - always display the full details for each item
    Any other help keyword provided is used to match a full or partial
    configuration variable, alias, or text to search for in the
    description of the configuration variable.

    For example, '-help advanced aliases foo' would show all
    configuration options (both basic and advanced) containing the text
    'foo', sorted by alias name.

    In the description of individual configuration variables, required
    values are marked with angle brackets, and optional values are marked
    with square brackets.  The notation [...] is used to indicate that
    the values are a list of arbitrary length.

Teraz już z górki. Utwórz plik HelloWorld.as:

gedit ~/HelloWorld.as

Umieść w nim kod:

package {
    import flash.display.Sprite;
    import flash.text.TextField;

    public class HelloWorld extends Sprite {

        public function HelloWorld() {
            var display_txt:TextField = new TextField();
            display_txt.text = "Hello World!";
            addChild(display_txt);
        }
    }
}

Zapisz zmiany (CTRL+S) i skompiluj plik:

mxmlc ~/HelloWorld.as

Po chwili zostanie wygenerowany plik wynikowy w formacie *.swf.

Zobacz także:

• Eclipse – instalacja i przygotowanie do pracy z językiem C/C++
• nVidia Optimus pod Linuksem vol. 2
• Konfiguracja laptopa Asus U36SD
• Instalacja wbudowanej kamery w notebooku Asus F5RL (i kompatybilnych)
• [Unity] Usunięcie nazwy użytkownika z panelu górnego w Ubuntu 11.10

SQLt/SQL::Translator/SQLFairy to aplikacja, która bardzo szybko wygeneruje dla Ciebie diagram ER z kodu SQL.

Instalacja

Otwórz terminal i wydaj polecenie:

sudo apt-get install sqlfairy

Użytkowanie

Schemat polecenia konwertującego plik *.sql do diagramu ER:

sqlt-diagram -d=MySQL -o=diagram.png plik.sql --color

Oczywiście upewnij się, że podajesz poprawną ścieżkę do pliku z kodem!

Przykład

projekt.sql

CREATE TABLE Ranks (

	id INT PRIMARY KEY,
	name string UNIQUE
);

CREATE TABLE Users (

	id INT NOT NULL PRIMARY KEY,
	login string UNIQUE,
	first_name string NOT NULL,
	last_name string NOT NULL,
	rank_id INT REFERENCES Ranks(id),
	email string UNIQUE,
	register_date CHAR(10) NOT NULL
);

CREATE TABLE Categories (

	id INT NOT NULL PRIMARY KEY,
	name string UNIQUE
);

CREATE TABLE Posts (

	post_id INT NOT NULL PRIMARY KEY,
	author_id INT REFERENCES Users(id),
	category_id INT REFERENCES Categories(id),
	post_date CHAR(10) NOT NULL,
	comments INT NOT NULL,
	rate INT NOT NULL
);

Diagram tworzę poleceniem:

sqlt-diagram -d=MySQL -o=diagram.png projekt.sql --color

Efekt

Utworzony diagram ER

Zobacz także:

• [MySQL] Wykonanie kopii zapasowej z poziomu terminala
• Flex SDK, czyli ActionScript3 na Ubuntu
• Geany – lekkie zintegrowane środowisko programistyczne
• Instalacja Apache + PHP5 + MySQL
• Programowanie w Prologu

W szóstej części kursu Programowanie w powłoce przedstawię operatory arytmetyczne.

Przykłady

Poniższy trywialny skrypt pokazuje zastosowanie operatorów:

#!/bin/bash

x=1

echo "Wartość zmiennej x=$x"
echo -n "Dodajemy 2"
x=$[x+2] # operator +
echo ", x=$x"
echo -n "Dodajemy 2, ale innym sposobem"
x=$[x+=2] # operator +=
echo ", x=$x"
echo -n "Podnosimy do potęgi trzeciej"
x=$[x**3] # operator **
echo ", x=$x"
echo -n "I dzielimy przez 25"
x=$[x/=25] # operator /=
echo ", x=$x"
echo -n "I na koniec wypiszemy resztę z dzielenia przez 3"
x=$[x%3] # operator %
echo ", x=$x"

exit 0

Rezultat:

Wartość zmiennej x=1
Dodajemy 2, x=3
Dodajemy 2, ale innym sposobem, x=5
Podnosimy do potęgi trzeciej, x=125
I dzielimy przez 25, x=5
I na koniec wypiszemy resztę z dzielenia przez 3, x=2

Zobacz także:

• [KURS] Programowanie w powłoce #5: strumienie, potoki i filtry
• [KURS] Programowanie w powłoce #4 – pętle
• [KURS] Programowanie w powłoce #3 – instrukcje warunkowe
• [KURS] Programowanie w powłoce #2 – zmienne
• [KURS] Programowanie w powłoce #1

Nadszedł czas na kolejną część kursu Programowanie w powłoce. Dzisiaj przedstawię podstawowe informacje dotyczące strumieni, potoków oraz filtrów.

Strumienie

Procesy w systemie korzystają z trzech strumieni:

• stdin - standardowe wejście (deskryptor 0) - przeważnie jest to klawiatura komputera.
• stdout - standardowe wyjście (deskryptor 1) - przeważnie jest to monitor komputera,
• stderr - standardowe wyjście błędów (deskryptor 2) - przeważnie jest to monitor komputera.

Do przekierowania używa się znaku > poprzedzonego odpowiednim deskryptorem np.:

szmitas@szmitas-ubuntu:~$ cat plik_ktorego_nie_ma.txt 2> bledy.txt
szmitas@szmitas-ubuntu:~$ cat bledy.txt
cat: plik_ktorego_nie_ma.txt: No such file or directory

Krótka analiza: poleceniem cat próbuję wyświetlić zawartość pliku, który nie istnieje - czyli wystąpi błąd, który zostaje wyłapany (2>) i przekierowany do pliku tekstowego o nazwie bledy.txt.
Inny przykład:

szmitas@szmitas-ubuntu:~/Pulpit/pliki$ ls > lista.txt
szmitas@szmitas-ubuntu:~/Pulpit/pliki$ cat lista.txt
aMule
bieganie
filmy
gry
inne
lista.txt
programowanie
programy
sterowniki
wygląd
zdjęcia

Rezultat polecenia ls przekierowuję do pliku tekstowego (>).

Podsumowanie:

• polecenie 2> plik - powoduje wysłanie stderr do pliku o nazwie plik.
• polecenie < plik - powoduje odczyt stdin z pliku o nazwie plik.
• polecenie 2>> plik - powoduje dopisanie stderr do pliku o nazwie plik.
• polecenie <<r plik - powoduje odczyt stdin z pliku, aż do znaku "r".

Potoki

Potoki pozwalają na przesyłanie danych wyjściowych jednego polecenia, na wejście drugiego. Polecenia łączy się za pomocą operatora | zwanego "rurą" (ang. pipe).
Przykład:

polecenie1 | polecenie2

Wyjście (stdout) polecenia pierwszego zostanie przekazane na wejście (stdin) polecenia drugiego. Oczywiście potoki mogą być wielopoziomowe:

polecenie1 | polecenie2 | polecenie3 | polecenie4

Praktyczny przykład:

szmitas@szmitas-ubuntu:~$ ls | wc -l
22

Wyjście polecenia ls (wypisanie listy plików/katalogów) zostaje przekazane poleceniu wc -l (zliczającemu liczbę linii) - rezultat 22.

A teraz ulubione zadanko mojego wykładowcy:
Pytanie: Jaki będzie wynik?

tail -n 10 czytaj.to | head -n 10 | tail -n 3 | wc - w

Odpowiedź pozostawiam każdemu z was. Konkretna zawartość pliku nie jest istotna (zakładamy jedynie, że istnieje) - liczy się tok myślenia

Filtry

Filtry są poleceniami modyfikującymi w określony sposób informację wejściową i przekazującymi ją na wyjście. Filtr pobiera zawsze dane ze standardowego wejścia (stdin) i przesyła wyniki na standardowe wyjście (stdout). Można je więc łączyć z potokami np.

cat ~/.xsession-errors | more

Filtr more sprawia, że na ekranie zostanie wyświetlone tyle linii tekstu ile zmieści się na ekranie (tekst zostanie podzielony na strony).

Inne filtry:

• more,
• less,
• sort,
• grep.

Zobacz także:

• [KURS] Programowanie w powłoce #6 – obliczanie wyrażeń
• [KURS] Programowanie w powłoce #4 – pętle
• [KURS] Programowanie w powłoce #3 – instrukcje warunkowe
• [KURS] Programowanie w powłoce #2 – zmienne
• [KURS] Programowanie w powłoce #1

Jeśli zapomniałeś hasła roota do bazy danych - nie przejmuj się, nie wszystko stracone! Dzięki kilku poleceniom ustawisz nowe hasło, a jeśli znowu je zapomnisz... możesz je zmienić kolejny raz
Otwórz terminal i wydaj polecenie:

sudo su

Podaj swoje hasło i następnie zatrzymaj bazę:

service mysqld stop

Uruchom bazę w bezpiecznym trybie bez zabezpieczeń:

mysqld_safe —skip-grant-tables &

Zaloguj się na roota (nie potrzeba hasła):

mysql -u root

Wybierz bazę danych:

use mysql;

Ustaw nowe hasło:

update user set password=PASSWORD("nowe_hasło") where User='root';

Załaduj ponownie przywileje:

flush privileges;

Zakończ konfigurację:

quit

I uruchom ponownie bazę:

service mysqld start

Zobacz także:

• [MySQL] Wykonanie kopii zapasowej z poziomu terminala
• Ubuntu Server jako NAS i serwer udostępniający wiele usług – Instalacja – cz.1
• [Apache2] Aktywacja mod_rewrite na serwerze
• [Apache2] Wyłączenie blokowania nadpisywania globalnych ustawień
• Połączenie za pomocą protokołu WebDAV

apache2: Could not reliably determine the server’s fully qualified domain name, using 127.0.1.1 for ServerName

Komunikat ten może pojawić się podczas próby restartu Apache. Nie zakłóca on poprawnej pracy, ale skoro można go usunąć, to dlaczego tego nie zrobić?
Otwórz terminal i wydaj polecenie:

sudo gedit /etc/apache2/apache2.conf

Na końcu pliku dodaj linijkę:

ServerName localhost

Teraz restart:

sudo /etc/init.d/apache2 restart

i komunikat zniknął.

Zobacz także:

• [Apache2] Aktywacja mod_rewrite na serwerze
• [Apache2] Wyłączenie blokowania nadpisywania globalnych ustawień
• [LAMP] Zmiana katalogu ze stroną WWW i dodawanie subdomeny
• LAMP na Ubuntu 11.04
• Obsługa PHP4/PHP5 na własnym serwerze

Wczoraj postanowiłem zainstalować na swoim laptopie phpmyadmin i podczas próby jego uruchomienia napotkałem błąd:

Not Found

The requested URL /phpmyadmin was not found on this server.

Pakiet (i wszystkie zależności) phpmyadmin zostały zainstalowane poprawnie, reinstalacja nie pomogła, dopiero utworzenie dowiązania rozwiązało problem:

sudo ln -s /usr/share/phpmyadmin /var/www/phpmyadmin

Zobacz także:

• Ubuntu Server jako NAS i serwer udostępniający wiele usług – Instalacja – cz.1
• LAMP na Ubuntu 11.04
• Konfiguracja serwerów DNS
• Obsługa PHP4/PHP5 na własnym serwerze
• [MySQL] Wykonanie kopii zapasowej z poziomu terminala

• for,

• select,
• while,
• until.

Jednak zanim przejdę do opisu poszczególnych pętli, przedstawię dwa polecenia, które przydatne są w działaniu z pętlami - break oraz continue.

Break

Continue

Warto dobrze zapamiętać obie instrukcje i znać różnice między nimi. A teraz do sedna...

Pętla for

Struktura:

for zmienna in zbiór_wartości
do 
instrukcje

done

Przykład:

#!/bin/bash

for x in 1 -5 3.14 a Ania
do
echo "$x"
done

exit 0

Jak widać - elementem zbioru wartości może być dowolna wartość (liczba całkowita, rzeczywista, znak, napis).
Rezultat:

1
-5
3.14
a
Ania

Pętla for jest bardzo przydatna w sytuacjach, gdy chcemy wykonać jakąś operację na wszystkich plikach w danym katalogu. Na przykład chcemy uzyskać listę wszystkich plików o danym rozszerzeniu znajdujących się w jakimś katalogu, robimy to tak:

#!/bin/bash

for x in *html
do
  echo "To jest plik $x"
done

exit 0

Inna struktura pętli for:

for(( warunek początkowy; warunek końcowy; operacje))
do
lista instrukcji

done

Przykład:

#!/bin/bash

for(( i=1; i<=20; i++))
do
echo "$i"
done

exit 0

Pętla select

Brzmi to trochę niejasno, ale struktura i przykład powinny wszystko rozwiać:

select zmienna in zbiór_wartości
do
instrukcje

done

Przykład:

#!/bin/bash

echo "Co wybierasz?"

select y in X Y Z Quit
do
  case $y in
    "X") echo "Wybrałeś X" ;;
    "Y") echo "Wybrałeś Y" ;;
    "Z") echo "Wybrałeś Z" ;;
    "Quit") exit ;;
    *) echo "Nic nie wybrałeś"
  esac
break
done

exit 0

Zmienna y przyjmuje kolejne wartości ze zbioru wartości (X, Y, Z, Quit). Następuje wypisanie menu w postaci:

Co wybierasz?
1) X
2) Y
3) Z
4) Quit

A następnie znak zachęty:

#? 

Teraz pętla czeka na nasz ruch. Wybieramy jedną z pozycji (1,2,3,4) i wciskamy Enter. W zależności od wyboru zostanie wyświetlony stosowny komunikat:

Co wybierasz?
1) X
2) Y
3) Z
4) Quit
#? 3
Wybrałeś Z

Jeśli z powyższego kodu usuniemy instrukcję break pętla wykona się kolejny raz (i kolejny - do momentu wybrania 4 (Quit) lub opcji z poza zakresu).

Pętla while

Struktura:

while warunek
do
polecenie

done

Przykład:

#!/bin/bash

echo -n "Podaj swoje imie: "
read imie
echo -n "Ile razy je wypisac? "
read ile
i=1

while [ "$i" -le "$ile" ]
do
echo "$imie"
i=$[i+1]
done

exit 0 

Przyjmijmy, że ile=20. Z każdym obiegiem pętli (również przed jej wykonaniem) sprawdzany jest warunek - w tym wypadku czy i<20. Warunek jest prawdziwy, więc pętla rozpoczyna swoje działanie. Po 20 wypisaniach imienia, zmienna i przyjmuje wartość 21, warunek nie jest spełniony i pętla zostaje zakończona.

Pętla until

Struktura:

until warunek
do
polecenie
done

Przykład: (analogicznie do poprzedniego zadania)

#!/bin/bash

echo -n "Podaj swoje imie: "
read imie
echo -n "Ile razy je wypisac? "
read ile
i=1

until [ "$ile" -le "$i" ]
do
echo "$imie"
i=$[i+1]
done

exit 0 

Tym razem sprawdzany jest warunek ile < i (poprzednio i < ile). Warunek jest fałszywy, więc następuje wykonanie instrukcji (wypisania imienia na ekran). Gdy warunek zostaje spełniony, wykonywanie pętli zostaje przerwane.

To tyle na dziś. W następnym artykule zajmę się potokami.

Zobacz także:

• [KURS] Programowanie w powłoce #6 – obliczanie wyrażeń
• [KURS] Programowanie w powłoce #5: strumienie, potoki i filtry
• [KURS] Programowanie w powłoce #3 – instrukcje warunkowe
• [KURS] Programowanie w powłoce #2 – zmienne
• [KURS] Programowanie w powłoce #1

Schemat działania wszystkich przedstawionych instrukcji jest taki sam - w zależności od warunku zostanie wykonany ciąg poleceń. Skoro wszystkie instrukcje działają tak samo, to po co ich aż tyle? Po przeczytaniu artykułu na pewno poznasz odpowiedź na to pytanie.

Wyrażenie warunkowe test

Schemat:

warunek && co jeśli prawda || co jeśli fałsz

Przykład

#!/bin/bash
echo -n "Podaj pierwsza zmienna: "
read a
echo -n "Podaj druga zmienna: "
read b

[ "$a" -eq "$b" ] && echo "a jest równe b" || echo "Zmienne się różnią"

exit 0

Jeśli obie zmienne są równe pojawi się zdanie "a jest równe b", w przeciwnym wypadku "Zmienne się różnią".

Instrukcja warunkowa IF

Schemat:

if warunek
then
polecenia

else
polecenia


fi

Co może być warunkiem?
Praktycznie wszystko - zaczynając od zmiennej, przez wyrażenia logiczne, kończąc na poleceniach.
Przykład:

#!/bin/bash

echo -n "Podaj swoj wiek: "
read twoj_wiek
moj_wiek=20

if [ "$twoj_wiek" -lt "$moj_wiek" ]
then
echo -e "Jestes ode mnie młodszy!"
else
echo -e "Jestes ode mnie starszy!"
fi

exit 0

Powyższy przykład rozpatruje dwa przypadki - gdy wpisany z klawiatury wiek jest mniejszy lub większy niż zadeklarowany w programie. Nie bierze pod uwagę przypadku, gdy wiek jest równy. Jak to zmienić? Poprzez rozbudowę instrukcji warunkowej do postaci:

if warunek
then
polecenia

elif
then
polecenia


else
polecenia

fi

Przykład:

#!/bin/bash

echo -n "Podaj swoj wiek: "
read twoj_wiek
moj_wiek=20

if [ "$twoj_wiek" -lt "$moj_wiek" ]
then
echo "Jestem ode mnie młodszy!"
elif [ "$twoj_wiek" = "$moj_wiek" ]
then
echo "Jestesmy rowiesnikami!"
else
echo "Jestes ode mnie starszy!"
fi

exit 0

W przykładach zastosowałem dwa operatory -lt oraz =, poniżej umieszczam listę wszystkich dostępnych operacji wraz z komentarzem:

Instrukcja case

Schemat:

case zmienna in
"wzorzec1") polecenie1 ;;
"wzorzec2") polecenie2 ;;
"wzorzec3") polecenie3 ;;
*) polecenie_domyślne

esac

Oczywiście nie istnieje ograniczenie co do ilości wzorców. Jeśli zmienna nie będzie spełniać żadnego z wzorców, zostaną wykonanie instrukcje zawarte po *).
Przykład:

#!/bin/bash

echo -n "Podaj liczbe od 0 do 3: "
read a

case "$a" in
"0") echo "Podales zero";;
"1") echo "Podales jeden";;
"2") echo "Podales dwa";;
"3") echo "Podales trzy";;
*) echo "Twoja liczba nie jest rowna 0,1,2 lub 3"
esac

exit 0

Przykład jest bardzo trywialny, ale idealnie pokazuje możliwości instrukcji case. W zależności od wpisanej wartości zostanie wypisany odpowiedni komunikat.
Ćwiczenie dla Ciebie
W powyższym skrypcie spróbuj zamienić instrukcję case na if i ocenić czytelność oraz długość kodu

To tyle na dzisiaj. Następny artykuł zostanie poświęcony pętlom.

Zobacz także:

• [KURS] Programowanie w powłoce #6 – obliczanie wyrażeń
• [KURS] Programowanie w powłoce #5: strumienie, potoki i filtry
• [KURS] Programowanie w powłoce #4 – pętle
• [KURS] Programowanie w powłoce #2 – zmienne
• [KURS] Programowanie w powłoce #1

Kilka informacji na temat zmiennych, które warto zapamiętać:

• zmienne nie wymagają deklaracji,

• nazwa zmiennej nie może być słowem zastrzeżonym - o czym za chwilę,
• wielkość liter w nazwie zmiennej jest istotna,
• do zmiennej można przypisać wartość każdego typu - całkowity, rzeczywisty, znak, ciąg znaków etc.,
• zmienna, która wcześniej przechowywała wartość "pewnego typu" może również przechowywać wartość "innego typu",
• do zawartości zmiennej odwołujemy się poprzez znak $.

Słowa zastrzeżone

Poniżej umieszczam listę słów zastrzeżonych:

• !,

• case,
• do,
• done,
• elif,
• else,
• esac,
• fi,
• for,
• function,
• if,
• in,
• select,
• then,
• until,
• while,
• {,
• },
• time,
• [,
• ].

Zmienne programowe

Zmienne definiujemy następująco:

zmienna1=3
zmienna2=3.14
zmienna3=PI
zmienna4="PI to w przyblizeniu 3.14"

Błędna jest definicja zawierająca spacje
Przykład:

zmienna = 1 #błąd!!!

Wielkość liter zmiennych jest istotna.
Przykład:

#!/bin/bash

int=2
Int=5

echo -e "Wartosc zmiennej int="$int
echo -e "Wartosc zmiennej Int="$Int

exit 0

Rezultat:

Wartosc zmiennej int=2
Wartosc zmiennej Int=5

Do zmiennej można przypisać zawartość jakiegoś polecenia. Polecenie przypisujemy do zmiennej na dwa sposoby:

• poprzez użycie odwrotnych apostrofów ` - przycisk znajduje się pod klawiszem ESC,

zmienna=`polecenie`

• poprzez ujęcie polecenia w nawias i poprzedzenie całości znakiem $

zmienna=$(polecenie)

Przykład:

#!/bin/bash

kto=`who`

echo -e "Zalogowani uzytkownicy: "$kto

exit 0

Zmienne specjalne

• $0 - wyświetli nazwę bieżącego skryptu,

• $1 .. $9 - parametry przesyłane do skryptu - można je modyfikować.

Przykład
Skrypt ma postać:

#!/bin/bash

echo -e $3 $2 $1

exit 0

Wywołujemy go w sposób następujący:

./nazwa_skryptu 1 2 3

Gdzie 1 2 3 to wartości przesyłane do skryptu.
Rezultat:

3 2 1

• $@ - wyświetli wszystkie parametry przesłane do skryptu,

• $? - kod powrotu ostatnio wykonywanego polecenia,
• $$ - PID procesu bieżącej powłoki.

Zmienne systemowe

Przykład:

#!/bin/bash

echo "Witaj $USER, Twoj katalog domowy to $HOME, nazwa i typ tego komputera to $HOSTNAME $HOSTTYPE, znajdujesz sie w katalogu $PWD" 

exit 0

Rezultat:

Witaj szmitas, Twoj katalog domowy to /home/szmitas, nazwa i typ tego komputera to szmitas-ubuntu i486, znajdujesz sie w katalogu /home/szmitas/Pulpit/pliki/programowanie/bash/ubuntu-pomoc/#2

Zmienne tablicowe

Tablicę definiujemy w następujący sposób:

nazwa_tablicy=(wartość1 wartość2 wartość3 wartośćN)

Przykład:

#!/bin/bash

tablica=(1 5 10 -23)

echo -e ${tablica[0]}  ${tablica[1]} ${tablica[2]} ${tablica[3]}

exit 0

Rezultat:

1 5 10 -23

Tablica nie musi przechowywać wartości tego samego typu!
Przykład:

#!/bin/bash

tablica=(Liczba "pi = " 3.1415 ...)

echo -e ${tablica[0]}  ${tablica[1]} ${tablica[2]} ${tablica[3]}

exit 0

Rezultat:

Liczba pi = 3.1415 ...

Do poszczególnych elementów tablicy można odnosić się poprzez podanie konkretnego numeru elementu (przykład wyżej) lub za pomocą wskaźników - indeksujemy tablicę od zera!.
Przykład:

#!/bin/bash

tablica=(Liczba "pi = " 3.1415 ...)

i=0

while [ "$i" -le 3 ]
do
echo ${tablica[$i]}
i=$((i+1))
done

exit 0

Rezultat

Liczba
pi =
3.1415
...

Jeśli w odwołaniu się do tablicy nie podamy konkretnego elementu np.

echo ${tablica}

Zostanie wypisany pierwszy element.
Jeśli w odwołaniu się do elementu tablicy podamy @ lub * np.

echo ${tablica[*]}

Zostaną wypisane wszystkie elementy.

Dodawanie nowego elementu:
Rozmiar tablicy jest nieograniczony. Nowy element dodajemy w następujący sposób:

nazwa_tablicy[wskaźnik]=wartość

Oczywiście wartość zmiennej wskaźnik musi być większa niż wcześniejszy rozmiar tablicy, aby powiększenie miało sens.

Usuwanie elementu z tablicy
Element tablicy usuwamy następująco:

unset nazwa_tablicy[wskaźnik]

Tablice są niezwykle przydatne w programowaniu, dlatego dobre ich zrozumienie jest bardzo ważne.

Zobacz także:

• [KURS] Programowanie w powłoce #6 – obliczanie wyrażeń
• [KURS] Programowanie w powłoce #5: strumienie, potoki i filtry
• [KURS] Programowanie w powłoce #4 – pętle
• [KURS] Programowanie w powłoce #3 – instrukcje warunkowe
• [KURS] Programowanie w powłoce #1

Bash to jedna z najpopularniejszych powłok systemów uniksowych.

Skrypt to zwykły nieskompilowany plik tekstowy, zawierający różne instrukcje, polecenia systemowe, do wykonania przez zdefiniowany w skrypcie interpreter powłoki systemowej (/bin/bash). Zadaniem powłoki jest przetłumaczenie ich na polecenia systemu.

W pierwszej części kursu przedstawię sposób tworzenia i wykonania skryptu oraz podstawowe operacje wejścia i wyjścia.

Tworzenie skryptu

Otwórz terminal i wydaj polecenie:

gedit skrypt

Każdy skrypt powinien na początku zdefiniowany rodzaj powłoki, w której ma być wykonany. W naszym przypadku będzie to:

#!/bin/bash

Skrypt powinien również zakończyć się instrukcją:

exit 0

co oznacza, że skrypt zwróci wartość 0, gdy wykona się poprawnie. Pomiędzy tymi linami znajdować będzie się nasz skrypt.

Wykonanie skryptu

Zanim wykonasz skrypt, musisz nadać mu prawa do uruchamiania. Zrobisz to poleceniem:

chmod +x ścieżka_do_skryptu

Tak przygotowany skrypt uruchomisz wpisując w terminalu ścieżkę do skryptu:

ścieżka_do_skryptu/nazwa_skryptu

Jeśli znajdujesz się w katalogu, w którym znajduje się skrypt:

./nazwa_skryptu

Podstawowe operacje wejścia i wyjścia

Przykład:

#!/bin/bash

i=Hello

echo "Hello world!" #wariant nr 1
echo Hello world! #wariant  nr 2
echo $i #wariant nr 3
echo "$i" #wariant nr 4
echo "$i world!" #wariant nr 5
echo $i world #wariant nr 6

exit 0

Na ekranie powinieneś ujrzeć napis:

Hello world!
Hello world!
Hello
Hello
Hello world!
Hello world

Jak widać tekst można wyświetlić na wiele sposobów. Najestetyczniejszy z nich to ujęcie wypisywanej frazy w cudzysłów (wariant nr 1). Do wypisywania wartości zmiennej najlepiej użyć wariantu nr 4, a do wypisania zarówno tekstu jak i wartości zmiennej - wariantu nr 5.

Przykład zastosowania polecenia echo z dodatkowym parametrem:

echo -e "Kazde\nslowo\nw\nnowej\nlinii\na do tego dzownek\a"

Przykład

#!/bin/bash

echo -n "Podaj swoje imie: "
read imie
echo "Witaj, $imie!"

exit 0

Rezultat:

Podaj swoje imie: Lukasz
Witaj, Lukasz!

Jak widać, funkcja read jest bardzo prosta i nie wymaga raczej dłuższego komentarza. Cały skrypt można również zapisać prościej:

#!/bin/bash

read -p "Podaj imie: " imie
echo "Witaj, $imie"

exit 0

Przykład zastosowania polecenia read z dodatkowym parametrem:

#!/bin/bash

read -p "Podaj imie: " -e
echo "Witaj, $REPLY"

exit 0

To tyle w tej części. Kolejne artykuły będą ukazywać się dość nieregularnie, więc nie mogę obiecać kiedy pojawi się nowy artykuł i co w nim będzie

Zobacz także:

• [KURS] Programowanie w powłoce #6 – obliczanie wyrażeń
• [KURS] Programowanie w powłoce #5: strumienie, potoki i filtry
• [KURS] Programowanie w powłoce #4 – pętle
• [KURS] Programowanie w powłoce #3 – instrukcje warunkowe
• [KURS] Programowanie w powłoce #2 – zmienne

Geany to lekkie zintegrowane środowisko programistyczne. Jest to naprawdę bardzo szybka aplikacja - włącza się równie szybko co Gedit - chociaż z drugiej strony można powiedzieć, że to Gedit jest powolny, bo otwiera się tak samo długo jak Geany, które posiada znacznie więcej możliwości. Punkt widzenia zależy od punktu siedzenia.

Z jakimi językami współpracuje to maleństwo?

C/C++/C#	Java	JavaScript	PHP	Ruby	Haskell
HTML	CSS	Python	Perl	Pascal	Fortran

Uważasz, że to mało? Przejrzyj całą listę wspieranych plików znajdującą się tutaj.

Instalacja

sudo apt-get install geany

Zainstalowaną aplikację znajdziesz w Programy > Programowanie > Geany.

Geany

Zobacz także:

• Obsługa PHP4/PHP5 na własnym serwerze
• LAMP na Ubuntu 11.04
• Flex SDK, czyli ActionScript3 na Ubuntu
• Tworzenie diagramu ER z kodu SQL
• Instalacja Apache + PHP5 + MySQL

W dzisiejszym artykule opiszę krok po kroku instalację serwera stron www apache2 wraz z PHP w wersji 5 i bazą danych MySQL.

Notka: Poprzednia wersja artykułu posiadała błąd, dlatego mogła nie udać wam się konfiguracja, bardzo przepraszam za trudności które przez to wystąpiły, ta wersja stestowana u mnie na świeżym Ubuntu 10.04.1 i daję sobie rękę uciąć, że działa jak należy.
Wszystkim którym poprzednia wersje nie chodziła zapraszam do zrobienia jeszcze raz wszystkiego po kolei.

Wchodzimy w terminal i aktualizujemy nasze oprogramowanie:

sudo apt-get update && sudo apt-get install apache2 php5-mysql mysql-server libapache2-mod-auth-mysql php5-mysql phpmyadmin

Podczas instalacji ukaże nam się komunikat abyśmy podali (w podanej kolejności:

- hasło administratora do bazy danych MySQL (bardzo ważne, zapamiętać)
- zaznaczamy apache2, kiedy zapyta jaki serwer ma automatycznie skonfigurować (zaznaczamy spacją)
- podajemy hasło administratora, które wcześniej ustaliliśmy tak aby dało się zarządzać bazą przez PHPMyAdmina
- ustalamy hasło dzięki któremu MySQL będzie porozumiewał się z PHPMyAdminem, może być takie samo jak hasło administratora MySQL

Okej, serwer jest zainstalowany, teraz ustawimy go tak abyśmy mogli wrzucać pliki do katalogu public_html w naszym katalogu domowym.

Wpisujemy w terminalu:

mkdir ~/public_html

cd /etc/apache2/mods-enabled

sudo ln -s ../mods-available/userdir.conf userdir.conf

sudo ln -s ../mods-available/userdir.load userdir.load

Restartujemy apache2 poniższym poleceniem aby zatwierdzić wprowadzone przez nas zmiany.

sudo /etc/init.d/apache2 restart

Pora na próbę generalną, wpisujemy w terminalu:

gedit ~/public_html/index.php

Po czym w stworzonym pliku wpisujemy:

<?php
phpinfo();
?>

I zapisujemy.

Teraz w przeglądarce wpisujemy:

http://127.0.0.1/~nazwa_uzytkownika/ (zamiast nazwa_uzytkownika oczywiscie swoj login do Ubuntu)

Jeżeli otworzyła nam się fioletowa, długa strona z informacjami o PHP to znaczy że zrobiliśmy wszystko dobrze

Możemy jeszcze wejść na:

http://127.0.0.1/phpmyadmin/

Jeżeli otworzy nam się strona wymagająca zalogowania, to znaczy że poprawnie skonfigurowaliśmy bazę danych MySQL i PHPMyAdmina, wpisujemy root i hasło, które wcześniej mieliśmy zapamiętać. To wszystko, nasz serwer powinien już hulać.

Zobacz także:

• LAMP na Ubuntu 11.04
• [LAMP] Zmiana katalogu ze stroną WWW i dodawanie subdomeny
• Apache pobiera pliki PHP zamiast je otwierać
• Obsługa PHP4/PHP5 na własnym serwerze
• nVidia Optimus pod Linuksem vol. 2